„Interpretacja dziedzictwa” Freemana Tildena Pierwsza prezentacja dzieła Freemana Tildena w całości po polsku
Dlaczego tak łatwo odróżnić dobrą opowieść od nudnej, ciekawą lekcję historii od męczącej, intrygujące muzeum od miejsca, które nie przemawia? Ponieważ codziennie spotykamy się z interpretacją dziedzictwo. Szukamy jego sensów i sposobów przekazania.
Książka Freemana Tildena odkrywa mechanizmy, jakie kryją się za spotkaniem z przeszłością materialna i niematerialną, z przyrodą i kulturą. Autor podpowiada, jak odkrywać i opisywać prawdę ukrytą pod powierzchnią rzeczywistości.
To klasyczna pozycja, która prezentuje sześć zasad interpretacji dziedzictwa. Przedstawione są tu istotne elementy tego procesu, takie jak postawa interpretatora, potrzeby i możliwości odbiorcy oraz charakter prezentowanego zasobu. Wnikliwa, choć utrzymana w gawędziarskim tonie, analiza Tildena powstała w środowisku amerykańskich parków narodowych (National Park Service).
Od pierwszego wydania książki Freemana Tildena mija ponad sześćdziesiąt lat, lecz jest to wciąż ważny podręcznik dla wielu przewodników, muzealników i edukatorów. To także lektura dla wszystkich zainteresowanych poznawaniem dziedzictwa.
Dzięki polskiej edycji możemy zapoznać się z klasycznym tekstem Freemana Tilden w całości.
Klasyczna pozycja Freemana Tildena od 1957 roku podpowiada przewodnikom, edukatorom i muzealnikom na całym świecie, jak skutecznie opowiadać o dziedzictwie. Ta edycja jest pierwszą prezentacją książki w całości po polsku.
Niniejsze tłumaczenie autorstwa Agnieszki Wilgi, oparte jest na czwartej edycji książki (oryg. „Interpreting Our Heritage”), wydanej w Chapel Hill w 2007 roku przez The University of North Carolina Press. Teorię Freeman Tildena komentują trzy współczesne teksty posłowia: Agnieszki Kaczmarek, Łukasza Gawła oraz Moniki Herkt. Autorzy analizują propozycję amerykańskiego dziennikarza na tle humanistyki XX i XXI wieku, a zwłaszcza w obszarze nauki o codzienności i nauki o dziedzictwie (heritologii) oraz jako metodę do wykorzystania w przemyśle czasu wolnego i w ramach turystyki kulturowej.
Tytuł: Interpretacja dziedzictwa
Tytuł oryginału: Interpreting Our Heritage
Autor: Freeman Tilden
Tłumaczenie: Agnieszka Wilga
Wydawca: Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT
Partner: Narodowy Instytut Dziedzictwa
ISBN: 978-83-62415-46-5
Data wydania: wrzesień 2019, Poznań
Cena: 55 zł
Sprzedaż wysyłkowa: sklep@pcd.poznan.pl
Stacjonarnie w Bramie Poznania (ul. Gdańska 2, 61-123 Poznań)
O autorze
Freeman Tilden (1883–1980) – początkowo pracował jako dziennikarz oraz autor dramatów i powieści, później został pionierem w dziedzinie interpretacji dziedzictwa naturalnego i kulturowego. Napisał cztery książki na temat zwiedzania, poznawania i przybliżania odwiedzającym parków narodowych i stanowych oraz innych obszarów chronionych. Interpretacja dziedzictwa od lat pozostaje najbardziej znanym z jego dzieł.
Recenzje/opinie o książce
Dzieło Freemana Tildena stanowi klucz do nowoczesnej heritologii, niezwykłej przygody intelektualnej polegającej na ciągłym odkrywaniu, interpretacji i ochronie otaczającego nas świata wartości. To nie przypadek, że jednym z ojców heritologii jest Amerykanin. Freeman Tilden tworząc swój kanon sześciu zasad interpretacji inspirował się amerykańskim doświadczeniem w ochronie dziedzictwa przyrodniczego. Dzisiaj to fundament heritologii również w Europie. Tilden uczy nas, że aby opowiedzieć dziedzictwo trzeba je najpierw odkryć, przemyśleć i zrozumieć. Tildenowskie czytanie dziedzictwa to więc sztuka interpretacji jego wartości i sztuka narracji w jednym.
Prof. Jacek Purchla
Życzyć sobie można, by książka Tildena stała się inspiracją dla całego zastępu bardzo potrzebnych „strażników naszych skarbów” przyrodniczych i historycznych. Ich rolą, zgodnie z ideą Tildena, byłoby nie tyle nauczanie, co pobudzanie do samodzielnego myślenia na bazie faktów naukowych, by w efekcie myślące społeczeństwo już nigdy nie wydało milczącej zgody ani na wjazd ciężkich maszyn do Puszczy Białowieskiej, ani buldożerów na Wawel.
Dr Tomasz Samojlik
Publikacja przygotowana do druku przez Bramę Poznania to książka niezwykła i niezwykle potrzebna. Nie tylko dlatego, że wypełnia ważną lukę w polskiej humanistyce (klasyczna już dziś rozprawa Freemana Tildena pt. Interpreting Our Heritage wyszła po raz pierwszy – później była jeszcze trzykrotnie wznawiana – w 1957 roku; dotąd nie mieliśmy polskiego tłumaczenia całości). Otóż Tilden – również polskim piórem Agnieszki Wilgi – potrafi spiąć pojęcia, zdawałoby się, tak odległe, jak metafizyczne „odkrywanie głębszej prawdy, kryjącej się pod powierzchnią przedstawianych faktów” (to jedna z jego definicji interpretacji) oraz „atrakcja turystyczna”; jak transcendentalizm spod znaku Emersona i amerykański pragmatyzm. Traktująca o stosunku do dziedzictwa materialnego, z dużym naciskiem na pomniki przyrody, książka Tildena prowokuje do odczytań postantropocentrycznych, a jest paradoksalnie niezwykle humanistyczna – Michał Kępski celnie pisze we Wprowadzeniu o „głęboko humanistycznym doświadczaniu przyrody” przez tego autora. Ponieważ, owszem, Tildena wyraźnie motywuje troska o dziedzictwo, ale chyba nawet bardziej o drugiego, doświadczającego tego dziedzictwa człowieka. W dodatku przy całym swym precyzyjnym ustrukturowaniu jest to rzecz poparta wieloletnim doświadczeniem autora, bardzo osobista, ba, miejscami jej ton jest omalże familiarny. Wszystko razem składa się na niezwykle intrygującą całość.
Dr hab. Ewa Rajewska
(fragment z recenzji wydawniczej)
