O Raporcie

Projekt graficzny: Agata Kulczyk

„Po poznańsku. Raport o niematerialnym dziedzictwie miasta” to pierwsze tak szerokie opracowanie poświęcone zwyczajom, tradycjom i praktykom mieszkańców Poznania. Powstało w ramach projektu badawczego prowadzonego przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa i Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Raport łączy perspektywę badaczek i badaczy z głosami osób praktykujących miejskie zwyczaje oraz mieszkanek i mieszkańców Poznania, którzy podtrzymują, przekształcają i przekazują dalej lokalne tradycje – świadomie lub mimochodem, w codziennych czynnościach. Dzięki temu naukowe analizy zawarte w publikacji Raportu dopełnia doświadczenie zakorzenione w stylu życia współczesnych poznanianek i poznaniaków.

Raport składa się z siedmiu rozdziałów: części teoretycznej zawierającej definicję dziedzictwa niematerialnego i refleksje nad tożsamością mieszkańców stolicy Wielkopolski, porównań z innymi dużymi miastami oraz opisów i wyników badań terenowych w trzech dzielnicach Poznania. Całość zamykają wnioski i rekomendacje.

Kluczową część opracowania stanowi praktyczny opis 44 zjawisk kulturowych – od gwary i kuchni, przez miejskie święta, tradycje muzyczne i związane z przyrodą, po kulturę kibicowską czy inicjatywy społeczne, praktyki pamięci. Niektóre z nich w pełni spełniają wymogi UNESCO, stanowiąc reprezentatywne przykłady przejawów dziedzictwa niematerialnego, inne – co było celem Raportu – weryfikowane są pod tym właśnie kątem.

Tytuł Raportu – „Po poznańsku” – odwołuje się zarówno do charakterystycznego dla ludzi stąd sposobu mówienia, jak i stylu działania: wspólnotowego, konkretnego, z poszanowaniem historii i otwartością na zmiany. Podkreśla to także identyfikacja wizualna Raportu: mozaikowy układ i żywe kolory symbolizują różnorodność dziedzictwa, a motywy architektoniczne przywołują ciągłość historyczną i ochronny wymiar działań.

Przygotowanie Raportu wpisuje się w Poznański Program dla Kultury 2024-2028. Publikacja zawiera rekomendacje i wskazówki, stanowiąc bazę wiedzy dla instytucji, edukacji i samorządu, a zarazem inspirację dla wszystkich, którzy chcą rozumieć, współtworzyć i kultywować dziedzictwo. Raport „Po poznańsku…” otwiera dialog i zaprasza do wspólnych działań na rzecz kontynuacji i ochrony niematerialnego dziedzictwa miasta.