Jak powstał Raport?

Projekt graficzny: Agata Kulczyk 


„Raport „Po poznańsku” jest efektem kilkuletniego procesu – od dojrzewania idei po uważne przyglądanie się praktykom ochrony dziedzictwa także poza regionem. Ważnym momentem na osi czasu projektu była aktualizacja Poznańskiego Programu dla Kultury 2024–2028. Poznańskie Centrum Dziedzictwa zgłosiło też postulat wpisania dziedzictwa niematerialnego do aktualizowanej Strategii Rozwoju Miasta Poznania 2040+. Punktem zwrotnym dla nas było też podpisanie umowy o współpracy z Polskim Towarzystwem Ludoznawczym (PTL), organizacją zajmującą się ochroną i upowszechnianiem tradycji. Dzięki tej koalicji prace ruszyły dynamicznie, zyskując solidne umocowanie merytoryczne.

W PCD od początku swojej działalności opowiadamy o mieście i jego dziedzictwie. Wiemy jednak, że o dziedzictwie niematerialnym – rozumianym jako praktyki, wiedza, umiejętności, tradycje i związane z nimi miejsca oraz przedmioty – należy mówić z różnych perspektyw. Dlatego Raport jest publikacją-projektem o charakterze partycypacyjnym.

Zaprosiliśmy do współpracy 40 badaczek i badaczy różnych dyscyplin. Drugą grupą były społeczności trzech poznańskich dzielnic (fyrtli) – Głównej, Zielonego Dębca i Świętego Łazarza. Spotkania i rozmowy pokazały, jak silnie mieszkańcy czują historię swojego miejsca i jak dbają o inkluzywność działań. Obie grupy – strażniczki i strażnicy tradycji, uczestniczki i uczestnicy codziennego życia miasta – zagwarantowali autentyczność Raportu i różnorodność prezentowanych perspektyw.

W tle badań pilotażowych na fyrtlach, konsultacji i tworzenia metryczek opisujących przejawy dziedzictwa niematerialnego trwały prace redakcyjne i graficzne. O skali projektu świadczą liczby: 40 autorów (w tym redaktorów), dwuosobowy zespół projektowy, dwie recenzentki, trzyosobowy zespół do zadań edytorsko-wydawniczych, kilkadziesiąt osób współtworzących raport dzięki udziale w badaniach, setki godzin badań i rozmów, 44 opisane zjawiska kulturowe i blisko 500 stron wiedzy teoretycznej i praktycznej, gotowej do wykorzystania.

Publikacja powstała w duchu wspólnoty i wzajemnego szacunku, w nawiązaniu do Zasad etycznych UNESCO dotyczących ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Lista zaangażowanych jest otwarta – do dalszych działań i chcielibyśmy zachęcić szerokie grono instytucji, poznanianek i poznaniaków.