"Po poznańsku. Raport o niematerialnym dziedzictwie miasta"
Fot. Agata Kierzkowska
Czy dziedzictwo może kryć się w plażowaniu nad Wartą albo wcielaniu się w wymarzoną rolę podczas festiwalu Pyrkon? Okazuje się, że tak! Najnowsza publikacja Poznańskiego Centrum Dziedzictwa „Po poznańsku. Raport o niematerialnym dziedzictwie miasta” pokazuje, że tradycje i codzienne praktyki tworzą bogaty obraz współczesnego Poznania.
Efektem wielomiesięcznych badań prowadzonych z udziałem mieszkańców trzech fyrtli – Głównej, Dębca i Łazarza – jest blisko 500-stronicowy raport przygotowany przez 40 badaczek i badaczy kultury. Dokumentuje on 44 przejawy dziedzictwa niematerialnego: od dobrze zakorzenionych tradycji, jak zwyczaje Bambrów czy tradycje targowe, przez zwyczaje środowiskowe (np. katarzynki obchodzone w MPK czy tradycje kibicowskie), aż po nowe praktyki, jak wildeckie Halloween czy kultura demosceny.
Raport to nie tylko naukowe opracowanie, ale także praktyczny przewodnik dla instytucji, edukatorów i mieszkańców. Ma inspirować do rozmowy o tym, co poznaniacy chcą zachować i przekazywać kolejnym pokoleniom. Autorzy raportu podkreślają, że dziedzictwo niematerialne codziennie, niemal niezauważalnie, wpływa na nasze wybory i zachowania. Jest ono nieodłączną częścią miejskiej codzienności.
Każde miasto w Polsce powinno mieć taki raport o niematerialnym dziedzictwie kulturowym, jak ten zrealizowany po poznańsku: spójny metodologicznie, opracowany przez ekspertów pod egidą instytucji ochrony miejskiej spuścizny - Poznańskiego Centrum Dziedzictwa. Publikację nazwano „raportem otwarcia”, co podkreśla, że stanowi punkt wyjścia do dalszych działań. To zaproszenie dla władz, instytucji oraz mieszkanek i mieszkańców Poznania do wspólnej troski o lokalne praktyki jako fundament tożsamości i ciągłości tradycji.
Prof. UMCS dr hab. Katarzyna Smyk
Publikacja otwiera drzwi nie tylko do dobrze zaprojektowanej strategii na rzecz ochrony miejskich tradycji, lecz także do fascynującego „uniwersum poznańskiego dziedzictwa niematerialnego”. Raport wpisuje się w ogólnopolski nurt identyfikowania i badania miejskiego niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wnosząc istotny wkład poznawczy i lokalną perspektywę do ogólnokrajowej debaty. Charakteryzuje się mocnym aspektem praktycznym i wdrożeniowym. Różnorodność ujęcia tematu przemówi do czytelniczek i czytelników o różnych zainteresowaniach i wykształceniu.
Dr Karolina Dziubata-Smykowska
Targi, Eka z Małeki, Bambrzy, gwara, rogal świętomarciński, Kaziuk Wileński, Żandary na Ławicy, Jeżycjada, Pyrkon, KKS Lech Poznań, Święci Piotr i Paweł. To tylko garść przykładów charakteryzujących niematerialny Poznań i jego dziedzictwo, które stały się przedmiotem badań w ramach nowatorskiego projektu zrealizowanego przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa. Jego owocem jest imponująca publikacja Po poznańsku. Raport o niematerialnym dziedzictwie miasta zredagowana przez Annę Weronikę Brzezińską, Karolinę Echaust oraz Monikę Herkt. Spójna metodologicznie, różnorodna tematycznie, a przede wszystkim praktyczna analiza przygotowana przez zespół kilkudziesięciu ekspertów pozostaje oryginalnym świadectwem niezwykłej troski jej pomysłodawców o lokalne praktyki niematerialne będące fundamentem poznańskiej tożsamości.
Dr Piotr Grzelczak
Pełna wersja Raportu „Po poznańsku” jest dostępna bezpłatnie – to blisko 500 stron wiedzy, praktyki i inspiracji dotyczących dziedzictwa niematerialnego Poznania. Pobierz i korzystaj z niego w swojej pracy, edukacji lub po prostu z ciekawości i dla przyjemności.
Pobierz Raport
Pobierz
Raport „Po poznańsku” ma charakter otwarty. Zapraszamy i zachęcamy do dzielenia się sugestiami i propozycjami innych zwyczajów, które mogą uzupełnić katalog lokalnych zjawisk, zwyczajów, tradycji.
Po poznańsku. Raport o niematerialnym dziedzictwie miasta
Redakcja naukowa: Anna Weronika Brzezińska, Karolina Echaust, Monika Herkt
Autorki i Autorzy: Anna Barłóg-Mitmańska, Urszula Baszczyńska-Gosz, Anna Weronika Brzezińska, Hubert Czachowski, Piotr Derkacz, Joanna Dziedzic, Aleksandra Dzik, Karolina Echaust, Maciej Frąckowiak, Magdalena Frąszczak, Piotr Grzelczak, Andrzej Gulczyński, Katarzyna Helak, Monika Herkt, Arkadiusz Jełowicki, Filip Kaczmarek, Jakub Kasperski, Michał Kępski, Alina Kucharska, Waldemar Kuligowski, Zuzanna Majerowicz, Bartosz Małolepszy, Wojciech Mania, Błażej Osowski, Teresa Palacz, Anna Pawłowska-Zygarowicz, Zbigniew Pilarczyk, Kinga Przyborowska, Paweł Redlarski, Marzena Rutkowska-Kalisz, Paweł Skrzypalik, Mikołaj Smykowski, Agata Stanisz, Sylwia Stec, Łukasz Szałankiewicz, Agnieszka Szczepaniak-Kroll, Katarzyna Wala, Stanisław Zasada, Dariusz Zych, Remigiusz Zygarowicz
Zespół projektowy: Anna Weronika Brzezińska, Karolina Echaust, Monika Herkt, Michał Kępski, Bartosz Małolepszy, Natalia Młyńczak, Agata Żarnowska
Recenzja: Karolina Dziubata-Smykowska, Katarzyna Smyk
Korekta językowa: Anna Nowotnik
Layout graficzny: Agata Kulczyk
Skład: Marcin Markowski
Koordynacja prac wydawniczych: Michał Kępski, Natalia Młyńczak
Wydawca: Poznańskie Centrum Dziedzictwa, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze - Zarząd Główny
ISBN PCD: 978-83-62415-83-0 (online)
ISBN PTL: 978-83-64465-83-3 (online)
Poznań–Wrocław 2025
Dołącz do nas
